Budownictwo szkieletowe w Polsce w ciągu ostatniej dekady przeszło ewolucję od technologii niszowej do rozwiąznia coraz chętniej wybieranego przez inwestorów ze względu na swoje zalety. Jednym z aspektów, który wciąż budzi liczne pytania wśród przyszłych właścicieli domów oraz specjalistów branżowych, jest bezpieczeństwo pożarowe. W artykule dzielimy sie informacjami na temat bezpieczeństwa domów szkieletowych w kontekście obowiązujących przepisów przeciwpożarowych. Przedstawiamy również to, jak technologie oferowane przez Swiss Element wyglądają w obliczu przepisów przeciwpożarowych.
Budynki mieszkalne a polskie przepisy przeciwpożarowe – podstawa prawna
Podstawę prawną dla projektowania budynków w Polsce stanowi Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (rozporządzenie znane też jako Warunki Techniczne). Zgodnie z Rozporządzeniem budynki mieszkalne jednorodzinne są zaliczane do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV. Klasyfikacja determinuje wymogi w zakresie klasy odporności pożarowej budynku oraz odporności ogniowej jego poszczególnych elementów.
Większość typowych domów jednorodzinnych, nieprzekraczających trzech kondygnacji nadziemnych, korzysta ze szczególnych uprawnień zapisanych w § 213 Rozporządzenia. Przepis ten zwalnia budynki mieszkalne jednorodzinne do trzech kondygnacji włącznie z ogólnych wymagań dotyczących klasy odporności pożarowej budynków. Oznacza to, że z punktu widzenia litery prawa, takie obiekty mogą być wznoszone w najniższej klasie odporności pożarowej „E”, dla której nie stawia się formalnych wymogów w zakresie klasy odporności ogniowej elementów konstrukcyjnych.
W Swiss Element dążymy do zapewnienia najwyższych standardów bezpieczeństwa i trwałości, dlatego ściany zewnętrzne i działowe naszych domów szkieletowych spełniają wyższe niż ustawowe standardy bezpieczeństwa.
| Parametr klasyfikacji | Wymaganie dla ZL IV (budynki niskie) | Standard technologiczny Swiss Element |
| Klasa odporności pożarowej budynku | Klasa „D” lub „E” (ustawowo) | Odpowiada klasie „C” lub wyższej |
| Wymóg dla elementów konstrukcyjnych | Nierozprzestrzeniające ognia (NRO) | Pełna zgodność z NRO (klasyfikacja ITB) |
| Odporność ogniowa ścian nośnych | Brak wymogów (poniżej 3 kondygnacji) | REI 30 do REI 60 (wersja Premium) |
| Odporność ogniowa stropów | Brak wymogów (domy jednorodzinne) | REI 30 i wyższe |
Nowelizacje przepisów przeciwpożarowych w kwestii budownictwa mieszkaniowego
Polskie przepisy przeciwpożarowe dla budownictwa jednorodzinnego uległy w ostatnich latach (2024–2025) istotnym zmianom, które mają na celu zarówno ułatwienie budowy z drewna, jak i zwiększenie bezpieczeństwa mieszkańców poprzez systemy detekcji.
Od 15 sierpnia 2024 roku obowiązują nowe zapisy w § 216 WT, które mają na celu ułatwienie budowy domów jednorodzinnych z drewna. Kluczowe zmiany obejmują:
- elementy liniowe – dopuszczono stosowanie konstrukcyjnych elementów liniowych (belek i słupów) wykonanych z drewna czterostronnie struganego z fazowanymi narożnikami bez konieczności dodatkowej impregnacji chemicznej, o ile spełniają określone wymiary przekroju;
- ściany oddzielenia przeciwpożarowego – zmieniony § 232 WT dopuszcza stosowanie palnej konstrukcji nośnej (drewna) w ścianach oddzielenia ppoż., pod warunkiem osłonięcia jej okładziną klasy K2 60 oraz wypełnienia pustych przestrzeni materiałem niepalnym (klasa co najmniej A2-s1, d0). Jest to przełom w branży budownictwa domów szeregowych i bliźniaczych w technologii szkieletowej.
Obowiązkowa detekcja (Rozporządzenie MSWiA z 21.11.2024)
Nowe przepisy nakładają obowiązek stosowania czujek dymu i tlenku węgla.
- Nowe budynki – każdy dom, dla którego wniosek o pozwolenie na budowę złożono po 22 grudnia 2024 r., musi być wyposażony w co najmniej jedną autonomiczną czujkę dymu.
- Urządzenia grzewcze – jeśli w lokalu znajduje się urządzenie spalające paliwo (gaz, węgiel, drewno), obowiązkowy jest montaż czujnika czadu. Dotyczy to również urządzeń z zamkniętą komorą spalania oraz kuchenek gazowych.
- Istniejące domy – właściciele wcześniej zbudowanych domów mają czas na montaż czujek do 1 stycznia 2030 r.
- Wynajem krótki – obiekty świadczące usługi hotelarskie (w tym domki letniskowe) muszą zostać doposażone do 30 czerwca 2026 r.
Usytuowanie budynków
W ramach walki z tzw. patodeweloperką, nowelizacja doprecyzowała sposób mierzenia odległości od granicy działki. Znowelizowany § 12 ust. 1a WT, który pozwala na zbliżenie budynku do granicy działki na odległość 3 m (wcześniej 4 m) w przypadku ścian z oknami, o ile ściana jest ustawiona pod skosem (nierównolegle) do granicy, a sama krawędź okna znajduje się co najmniej 4 m od tej granicy.
Bezpieczeństwo instalacji i kominów
Obowiązujące obecnie przeciwpożarowe w budownictwie domów z drewna obejmują też zapisy związane z bezpieczeństwa i kominów.
Instalacja elektryczna musi być wykonana zgodnie z normą PN-IEC 60364. W domach szkieletowych kluczowe jest stosowanie osprzętu w puszkach samogasnących i bezhalogenowych oraz montaż wyłączników różnicowoprądowych (RCD) o czułości do 30 mA.
Kominy według normy PN-EN 1443, palne części konstrukcji muszą być oddalone od wewnętrznego lica przewodów dymowych o minimum 0,3 m. Odległość tę można zmniejszyć do 0,15 m przy zastosowaniu tynku o grubości 25 mm na siatce. Systemy takie jak te stosowane w Swiss Element często wymagają certyfikowanego przejścia kominowego, gdzie bezpieczny odstęp od drewna wynosi zazwyczaj 0,1 m.
Technologia Swiss Thermo Acoustic Panel z płytami Fermacell (klasa niepalności A2) spełnia powyższe minima i pozwala uzyskać realną odporność ogniową rzędu REI 60. Znacząco podnosi to standard bezpieczeństwa ponad to, co wymagają podstawowe przepisy dla budynków ZL IV.
Domy szkieletowe Swiss Element – bezpieczeństwo przeciwpożarowe
Tradycyjna budowa domu szkieletowa na placu budowy obarczona jest dużym ryzykiem błędów ludzkich. Niedokładne docięcie wełny mineralnej, nieszczelności w montażu płyt GK czy błędy w prowadzeniu przewodów elektrycznych mogą stworzyć tzw. mostki ogniowe, którymi płomienie błyskawicznie rozprzestrzenią się wewnątrz konstrukcji.
Prefabrykacja Swiss Element eliminuje te zagrożenia poprzez:
- kontrolę jakości w hali – każdy element ściany jest montowany według ściśle określonego schematu, co gwarantuje ciągłość izolacji ogniowej;
- czystość materiałów – drewno C24 jest suszone komorowo do wilgotności ok. 15-18%, co zwiększa jego odporność na zapłon w porównaniu do mokrego drewna tartacznego, które może pękać w wysokiej temperaturze, odsłaniając wnętrze belki;
- systemowe rozwiązania – zastosowanie spójnego systemu Swiss Thermo Acoustic Panel daje pewność, że wszystkie komponenty (płyty, izolacje, folie, wkręty) współpracują ze sobą w warunkach ekstremalnych.
Budowa domu szkieletowego w Polsce, mimo panujących mitów, jest procesem podlegającym surowym rygorom bezpieczeństwa pożarowego. Technologia Swiss Element stanowi przykład synergii między nowoczesną architekturą a inżynierią bezpieczeństwa. Dzięki zastosowaniu niepalnych płyt gipsowo-włóknowych Fermacell oraz wełny mineralnej, domy te oferują poziom ochrony biernej przewyższający ustawowe wymogi dla budownictwa jednorodzinnego.
Źródła:
- https://www.grupapsb.com.pl/porady/porada/przepisy-przeciwpozarowe-co-obowiazuje-inwestora-budujacego-dom-jednorodzinny.html
- https://budujzdrewna.pl/technologia/odpornosc-ogniowa/budynki-jednorodzinne-w-klasie-e-odpornosci-pozarowej
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220001225
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/warunki-techniczne-jakim-powinny-odpowiadac-budynki-i-ich-16964625/par-213
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/zmiana-rozporzadzenia-w-sprawie-ochrony-przeciwpozarowej-budynkow-22072962
- https://ocieplamyzycie.pl/budowa/odpornosc-ogniowa-i-bezpieczenstwo-pozarowe-budynku/